Kullanıcıların dosya ve kaynaklara erişebilmelerini sağlamak için dosyaları dosya sunucusunda (File Server) da tutmak mümkündür. Fakat paylaştırılan dosya ve kaynaklara aynı ağı kullanan tüm kullanıcıların erişmesi güvenlik açısından sorun teşkil eder. Bunun üzerine Windows Server 2003 işletim sisteminin bize sunduğu klasör paylaştırma ve NTFS izinlerini doğru bir şekilde ayarlayarak kaynaklara erişimleri denetleyebiliriz. Bu ayarlamalar sonucu kullanıcılar sadece erişmeleri gereken yerlere erişebilirler.

 

Kullanıcıların ağdaki bir dosya ve kaynağa erişebilmeleri için bu kaynakların önceden paylaştırılması gerekir. Böylece kaynaklar ağda görünür hale gelirler.

 

1. D sürücüsüne Belgelerim isminde bir klasör yaratalım. 

2. Klasör üzerinde sağ tuş yapıp “Paylaşım ve Güvenlik” tuşuna basın.

Not: Paylaşım ve Güvenlik kısmına girebilmeniz için o bilgisayarın local admini olmanız gerekir. Local administrator değil ise hiçbir şekilde Paylaşım ve Güvenliği seçeneğini göremezsiniz.

 3. Bu klasörü paylaş seçeneğini seçip Paylaşım adı belirtin. Bu isim ağda görünecek olan isimdir.

4. “İzinler” düğmesini tıklayıp menüden paylaşım izinlerini ayarlanıp bu klasöre hangi kullanıcı ve grupların erişeceğini belirtin. Güvenlik açısından everyone grubunun kaldırılıp kime ya da hangi gruba paylaşım yapılacaksa sadece o kullanıcı ya da grubun eklenmesi gerekir. Everyone grubunu kaldırdıktan sonra “Ekle” düğmesine  

 

5. Ekle düğmesine basıldıktan sonra karşımıza gelen menüden beyaz alana paylaşıma giriş yetkisi olacak olan kullanıcının logon ismi(bilgisayara girerken girilen isim) yazılıp “adları denetle” düğmesine basılır. Tamam’a basılır.

 

6. Kullanıcı adı ve parola bilgisi girilir. Ardından tamam tıklanır. 

 

7. Menüden gerekli yetkiler verilir. (Örnek: Tam Yetki verilir)

Açıklama:

Tam Denetim: Klasör üzerinde tam denetim izni verir.

Değiştir: Okuma, Yazma ve Silme izni verir. Bu izne sahip kullanıcı klasör içinde yeni klasör veya dosya oluşturabilir. Mevcut klasör veya dosyaları silebilir.

Oku: Sadece okuma izni verir. 

 

8. Uygula ardından Tamam düğmesine basılır. 

Sıra NTFS izinlerini ayarlamaya geldi.

 9. Güvenlik sekmesine geçin. Ekle düğmelerini kullanarak izin girdileri kısmına daha önce eklediğiniz kullanıcıyı (Kullanıcı logon ismini) ekleyin. Logon ismi seçili durumda iken kutucukları doldurarak aşağıda gördüğünüz yetkileri tanımlayın. Örneğin Tam yetki verin. Üstteki alana birden fazla kullanıcı ya da grup ekleyebilirsiniz. Fakat önceden paylaşım izinlerinden giriş yetkisi vermelisiniz. 

10.   Uygula düğmesine basın.

 11. Tamam düğmesine basarsak klasörü paylaştırma işlemini bitirmiş oluruz. Ya da daha gelişmiş izinler yapmak istiyorsak aşağıdaki gibi devam ederiz.

 

1. Güvenlik sekmesinde iken gelişmiş düğmesini tıklayın.

 

2. Açılan menüden “inherit from parent the permission entries that apply to child objects..Include these with entries explicitly defined here” yani ”Bağımlı nesnelere uygulanan izin girdilerini ana öğeden devral. Bunları açıkça burada tanımlananlara ekle.” seçeneğinin işaretini kaldırın. 

 

3. Yeni gelen iletişim kutusundan aşağıdaki seçenekler sunulur. Önceden ana öğeden bu nesneye uygulanmış izin girdilerini kopyalamak için kopyalayı tıklayın. 

Copy: Üst klasördeki izinler kalır, fakat bu izinler değiştirilebilir.

Remove: Üst klasörden miras alınan tüm izinler listeden kaldırılır.

Cancel: İşlem iptal edilir. 

 

4. Düzenle tuşuna basıp gelişmiş yetkileri verebilirsiniz. 

 

5. Tamam düğmesine basarak işlemi sonlandırırız.   

Bilgisayarların aynı ağda bulunduğunu varsayarsak öncelikle erişmek istediğimiz klasörün bulunduğu bilgisayarın bilgisayar ismini ve paylaştırılmış klasörün ismini bilmemiz gerekir. 

1. Masaüstünde sağ tuşa basıp kısayolu tıklarız. 

 

2. İlgili boş satıra \\Sunucu Bilgisayarın adı\Paylaşım adı yazılır. Arada boşluk bırakmamaya özen gösterilir. Ya da “Gözat” tıklanarak ağdan paylaşımın bulunduğu bilgisayara giriş yapılır. Paylaşım yolu ilgili satıra çıkarılır.   

Bilgisayar adı: Paylaştırılmış klasörün bulunduğu bilgisayarın ismi. Bilgisayar ismini öğrenmek için masaüstünde bilgisayarım simgesine sağ tuşa basıp özellikler tıklanır. Bilgisayar adı sekmesine geçip tam bilgisayar adına bakılır.

Paylaşım adı: Paylaştırılmış klasörün ağda görünen ismi. 

 

3.İleri ardından Son Tıklanır. 

NTFS NT4.0, Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003 işletim sistemlerinin desteklediği bir dosya sistemidir. Verileri şifreli yaparak daha güvenli bir koruma sağlar. NTFS özelliklerinin kullanılabilmesi için bölümlerin NTFS dosya sistemi ile formatlı olması gerekir. Dolayısı ile bu izinler sadece NTFS dosya sistemindeki dosya ve klasörlere uygulanabilir. NTFS izinleri, belirli bir kullanıcıya ya da gruba erişim izni veren ya da engelleyen bir dizi standart izinden oluşur. 

NTFS izinleri klasörlere ya da dosyalara uygulanabilir. Her NTFS klasörün ve dosyanın üzerinde ACL vardır. Bu ACL, kaynağa erişebilecek kullanıcı ve grup listesini tutar. 

Bu izinler, uygulanan klasörün altındaki diğer klasörlere ve dosyalara da otomatik olarak etki eder. 

Read: Klasörün altındaki diğer klasörleri ve dosyaları görüntüler

Write: Klasörün altında yeni klasör ve dosya oluşturabilir.

List Folder Contents: Klasörün altındaki diğer klasörleri ve dosyaları listeleyebilir.

Read & Execute: Read ve List Folder Contents izinlerinin toplamıdır.

Modify: Read & Execute ve Write izinlerinin toplamıdır. Dosyaları silebilir.

Full Control: Tam yetkidir. 

Not: Kullanıcılar üyesi oldukları grupların izinlerin tamamına sahiptirler. Bu izinlerde deny hakkı tüm izinlerden daha baskındır. Örneğin kullanıcı, üyesi olduğu grubun erişim izni olmasına rağmen, kullanıcıya erişim izni deny yapılmışsa, kullanıcı kaynağa erişemez. 

Miras: (İnheritence)

Varsayılan durumda bir klasöre izin verilirken, izinler tüm alt klasör ve dosyalara uygulanmış sayılır. Bu duruma miras denir. Oluşturulan klasörler ve dosyalar, NTFS izinlerini bir üst klasörden alırlar. 

Sahiplik: (Owndership)

Her klasörün ve dosyanın bir sahibi vardır. Varsayılan durumda dosya ya da klasörü oluşturan, onun sahibidir. Dosya sahipliği değiştirilebilir. 

 

DOSYA KAYNAKLARINA ERİŞİM YÖNTEMLERİ 

Paylaştırılan klasörlere erişmenin farklı yolları vardır. 

1. Masa üstündeki ağ bağlantılarım simgesine çift tıklayın.

2. Açılan pencerede tüm ağ simgesini ardından Microsoft Windows Network simgesini çift tıklayın.

3. Domain adını çift tıklayın.

4. Kaynağa erişmek istediğiniz sunucu sistemin adını çift tıklayın. Ardından erişmek istediğiniz klasörün paylaşım adını çift tıklayın. 

Sürekli erişilen kaynaklar, kullanıcılar tarafından bir diskmiş gibi görüntülenebilir.

Bir klasöre bağlanmak için; 

1. Masaüstündeki bilgisayarım simgesini sağ tıklayıp “Ağ Sürücüsüne Bağlan”(Map Network Drive) seçeneğini tıklayın. 

 2. Açılan menüden gerekli bilgileri girin. Klasör kısmına \\Sunucu\Paylaşım adı girilir. Sürücü kısmından bir harf seçilir. 

 

3. Son düğmesini tıklayın. 

UNC kullanımı (Universal Naming Convention)

Paylaştırılmış her kaynağın bir ağ yolu vardır. Bu yola UNC denir. UNC yolu bilinen her kaynağa erişilebilinir. 

1. Başlat/Çalıştır

2. Açılan çalıştır kısmına UNC yolu yazılıp OK düğmesi tıklanır.

\\Sunucuadı\Paylaşım